Rustige start 2026 vertraagt herstel in Nederlandse winkelstraten

Na een opleving in 2025 is het aantal passanten in de Nederlandse winkelstraten aan het begin van 2026 weer gedaald. Vooral middelgrote en kleine steden verloren bezoekers. De cijfers van RMC bevestigen dat de consument voorzichtiger en doelgerichter wordt. We vergeleken de conclusies ook met eerdere conclusies uit andere rapporten.

In het eerste kwartaal van 2026 telde RMC 2,3 procent minder passanten dan in dezelfde periode van 2025. De daling deed zich voor in alle typen steden, maar was het kleinst in de grote steden. Daar nam het bezoek met 1 procent af. Middelgrote steden noteerden een daling van 3 procent en kleine steden verloren 4 procent. De analyse is gebaseerd op sensormetingen in bijna honderd winkelstraten en winkelcentra.

Februari was met een afname van 5,8 procent de zwakste maand. Maart was de drukste maand van het kwartaal. De hoogste dagscore werd op zaterdag 28 maart gemeten, mede geholpen door zonnig weer.

Omslag na groei in 2025

De ontwikkeling betekent een omslag ten opzichte van 2025. Over heel dat jaar nam het aantal passanten volgens RMC landelijk met 3,1 procent toe. Die groei kwam vrijwel volledig voor rekening van de vier grote steden, waar de drukte met 10 procent toenam. Middelgrote steden bleven ongeveer stabiel en kleine steden realiseerden een bescheiden groei van 1 procent.

De vergelijking maakt duidelijk dat de terugval aan het begin van 2026 het sterkst is in de gebieden die in 2025 al nauwelijks profiteerden van het herstel. Voor kleine steden betekent de overgang van 1 procent groei naar 4 procent krimp een verslechtering van vijf procentpunt. Bij middelgrote steden veranderde een stabiel beeld in een daling van 3 procent.

Bij de grote steden is de omslag van 10 procent groei over heel 2025 naar 1 procent krimp in het eerste kwartaal eveneens opvallend. Daarbij moet worden aangetekend dat een volledig kalenderjaar niet rechtstreeks kan worden vergeleken met één kwartaal. In 2025 kwamen belangrijke delen van de groei bovendien uit het voorjaar, de zomer en december.

Ondanks de terugval lag de drukte in het eerste kwartaal van 2026 volgens RMC nog altijd boven het niveau van begin 2024. Het herstel van 2025 is daarmee nog niet volledig verdwenen.

Zaterdag verliest terrein

Een structurele ontwikkeling is de verdere spreiding van het winkelbezoek over de week. In 2025 werden de zaterdagen al iets rustiger, terwijl maandag, dinsdag en zondag aan belang wonnen. In het eerste kwartaal van 2026 zette die verschuiving door: zaterdag leverde opnieuw in, terwijl maandag en woensdag meer bezoekers trokken.

Volgens onderzoek van Motivaction kiest twee derde van de consumenten bij voorkeur voor een doordeweekse dag om drukte te vermijden. Voor retailers en winkelgebieden betekent dit dat personeelsplanning, evenementen en marketing minder vanzelfsprekend op de zaterdag geconcentreerd kunnen worden.

Het weer drukte eveneens een stempel op de resultaten. Sneeuw en ijzel zorgden in de tweede week van het jaar voor een scherpe afname. Ook viel in de weekenden gemiddeld meer regen dan een jaar eerder. Daarnaast wijst RMC op het verslechterde consumentenvertrouwen en de afgenomen koopbereidheid.

Niet alleen een bezoekersprobleem

Er zijn meerdere onderzoeken naar passanten, die vaak een eigen meetmethode en focus met zich meebrengen. De uitkomsten van RMC sluiten gedeeltelijk aan bij een eerder artikel op SCN, gebaseerd op cijfers van PFM Intelligence Group over de eerste helft van 2026. PFM constateerde een daling van de totale footfall met 2,04 procent. Het aantal passanten bleef in die meting echter vrijwel stabiel op min 0,10 procent, terwijl het aantal daadwerkelijke winkelbezoeken met 3,15 procent afnam.

Beide onderzoeken signaleren dus een verzwakking van het fysieke winkelbezoek, maar leggen een ander accent. Bij RMC staat de afname van het aantal passanten centraal. De PFM-cijfers suggereren dat consumenten nog wel door winkelgebieden lopen, maar minder vaak een winkel binnengaan. De conclusies zijn daarom niet tegenstrijdig, maar ook niet volledig gelijk: naast een lichte terugval van de drukte is er waarschijnlijk sprake van een groter conversievraagstuk.

Voor winkelgebieden is dat onderscheid relevant. Meer bezoekers aantrekken blijft belangrijk, maar alleen passantenstromen genereren is niet voldoende. De opgave verschuift steeds nadrukkelijker naar het verleiden van aanwezige bezoekers om winkels daadwerkelijk binnen te stappen.

duiding SCN

Bron en meer informatie: www.rmc.nl/nieuws/rustige-start-van-2026-voor-de-nederlandse-winkelstraten