Nederlands beleid maakt werken duurder en ondernemen lastiger

Werken wordt duurder en ondernemen lastiger. De ruimte om te ondernemen wordt kleiner. Dat zeggen zelfstandig winkeliers, leden van het Vakcentrum, die op 21 april samenkwamen tijdens de Dag van het Vakcentrum. Het Vakcentrum vertegenwoordigt zelfstandig winkeliers, samen goed voor zo’n 2.800 winkels in heel Nederland. Tijdens deze dag deelden leden uit verschillende branches hun ervaringen. De conclusie is duidelijk: het huidige beleid sluit niet goed aan op de praktijk.

Personeelsbeleid uit balans

Zelfstandig winkeliers lopen vast op regels rond ziekte en verzuim. De verplichtingen zijn groot, de risico’s liggen bij de werkgever en de kosten blijven stijgen. Nederland heeft in Europees perspectief zeer uitgebreide verplichtingen rond loondoorbetaling bij ziekte. In de praktijk zorgt dit voor een scheve verdeling van risico’s.

De eerste verbeteringen zijn gezet, zoals snellere duidelijkheid rond re-integratie en een grotere rol voor de bedrijfsarts. Maar dat is niet genoeg. Structurele keuzes zijn nodig. Denk aan het verkorten van de loondoorbetaling naar één jaar en de bijbehorende aanpassing van het ontslagrecht. Werkgever en werknemer moeten beter uitspreken wat zij van elkaar verwachten om verzuim echt aan te pakken. Naast regels speelt ook de stijging van kosten een grote rol.

Kosten blijven doorlopen

Het verdienmodel van zelfstandig winkeliers staat onder druk. Marges zijn beperkt, terwijl kosten blijven stijgen. De verhoging van het minimumjeugdloon per 1-1-2027 zorgt voor hogere loonkosten. Deze kosten werken door in de hele keten en raken uiteindelijk ook de consument. Voor veel winkels betekent dit dat marges nog verder onder druk komen te staan of verdwijnen.

Grenseffecten nemen verder toe

Het verschil in kosten tussen Nederland en omliggende landen wordt steeds groter. Door het stapelen van accijnzen en andere kosten maakt de overheid boodschappen en brandstof in Nederland duurder dan in buurlanden. Daarmee jaagt de overheid de consument meer dan ooit de grens over, met als direct gevolg omzetverlies en sluiting van winkels. Dit effect is al zichtbaar in de grensregio en breidt zich uit richting de rest van het land.

Een brede coalitie van brancheorganisaties, waaronder het Vakcentrum, maakt zich grote zorgen. In plaats van lasten te verlagen, zoals andere landen doen, kiest het kabinet juist voor verdere verhogingen, zoals accijnzen. Hierdoor wordt het verschil met buurlanden verder vergroot en neemt de druk op Nederlandse winkels toe.

Voor veel zelfstandig winkeliers staat het water al tot aan de lippen. Als deze ontwikkeling doorzet, betekent dit sluiting van winkels en verlies van werkgelegenheid en voorzieningen in dorpen en wijken.

Lokale samenwerking en MEERwaarde

Zelfstandig winkeliers spelen een belangrijke rol in de leefbaarheid van dorpen, wijken en steden. Zij ondersteunen verenigingen, helpen buurtbewoners en zorgen voor levendigheid. Deze inzet vraagt tijd, geld en mensen. Maar deze MEERwaarde wordt nog te weinig meegenomen in beleid en besluitvorming. Juist nu winkels onder druk staan, is dat een gemiste kans.

Tijdens de Dag van het Vakcentrum is het nieuwe MEERwaardeboek gelanceerd. Dit boek laat met concrete voorbeelden zien wat zelfstandig winkeliers bijdragen aan hun omgeving. Daarmee wordt voor politici en beleidsbepalers zichtbaar wat de sociale MEERwaarde is van zelfstandig winkeliers. Het is daarnaast een praktisch hulpmiddel dat helpt om hierover het gesprek te voeren met gemeenten en andere lokale partijen. Voor veel winkeliers is deze bijdrage vanzelfsprekend, maar juist daardoor blijft deze vaak onderbelicht.

Lokale samenwerking werkt alleen als er duidelijke voordelen zijn voor beide kanten en als er realistisch wordt gekeken naar de inzet die nodig is.

Oproep van het Vakcentrum

“Wij zien dat beleid en praktijk steeds verder uit elkaar lopen,” zegt directeur Patricia Hoogstraaten van het Vakcentrum. “Zelfstandig winkeliers willen werken, investeren en bijdragen aan hun buurt. Maar de stapeling van regels en kosten maakt dat steeds lastiger. Daar moet echt iets in veranderen.”

Het Vakcentrum roept de overheid op om beleid beter te laten aansluiten op de praktijk. Beperk de risico’s rond ziekte en verzuim, wees terughoudend met kostenverhogingen en houd rekening met de positie van Nederlandse winkels ten opzichte van het buitenland. Heb ook oog voor het grote verlies voor de lokale gemeenschap als winkels hun deuren moeten sluiten.

Alleen zo blijft er ruimte om te ondernemen én om bij te dragen aan leefbare dorpen, wijken en steden in Nederland.

Bron en meer informatie: www.vakcentrum.nl