Wonen, leven of beleven; SCN blikt terug op de Provada
Op vastgoedbeurs PROVADA gaat de aandacht vooral sterk uit naar het bouwen van woningen. Dat is begrijpelijk. Nederland kampt met een groot woningtekort en vrijwel iedere ontwikkelaar, belegger en overheidspartij zoekt naar manieren om sneller en meer woningen te realiseren. De vraag is of woningbouw alleen nog voldoende is om aantrekkelijke woongebieden te creëren. Steeds vaker verschuift de aandacht van wonen naar leven – en uiteindelijk naar beleven.
Foto boven dit artikel: Binnenstad van Utrecht – een stad met beleving
Een woning is immers slechts het vertrekpunt. Bewoners kiezen niet alleen voor vier muren en een dak, maar voor een complete leefomgeving. De kwaliteit van een woning wordt voor een belangrijk deel bepaald door wat zich buiten de voordeur afspeelt.
Die ontwikkeling is zichtbaar in veel nieuwe gebiedsontwikkelingen. Natuurlijk staan woningen centraal; maar er wordt weer meer aandacht gegeven aan een bredere benadering waarin wonen wordt gecombineerd met voorzieningen, groen, horeca, cultuur, sport en retail. Het doel is niet alleen voldoende woningen bouwen, maar complete buurten creëren waar mensen graag verblijven.
Door de zeer ruime aandacht voor woonontwikkelingen wordt ook nog wel eens over het hoofd gezien dat de stad ook nog een functie heeft voor niet-bewoners; het winkelend publiek, toeristen, en familiebezoek van buiten de stad. Ook zij hebben specifieke behoeften – en leveren daarmee een bijdrage aan de economie en de levendigheid van gemeentelijke kernen.
Van woning naar leefomgeving
Wij speurden in de lezingen van de Provada vooral naar onderwerpen die betrekking hadden op de leefomgeving. Dat was nog een hele puzzel, want het overgrote del had betrekking op woningbouw en infrastructuur. Gelukkig zijn er steeds meer projecten waarin ook meer gekeken wordt naar de dagelijkse behoeften van bewoners. Kun je lopend boodschappen doen? Is er een koffiezaak in de buurt? Zijn er speelplekken voor kinderen? Kun je sporten, ontspannen of andere mensen ontmoeten?
Gebiedsontwikkelaars spreken steeds vaker over mixed-use ontwikkelingen waarin wonen, werken, winkelen en recreëren worden gecombineerd. Het doel is levendige buurten te creëren die gedurende de hele dag aantrekkelijk blijven.
De herwaardering van retail
Voor de retailsector biedt deze ontwikkeling kansen. Winkels worden steeds minder gezien als een afzonderlijke vastgoedcategorie en steeds meer als een essentiële voorziening binnen een woonomgeving.
Een supermarkt, drogist, bakker of pakketpunt maakt het dagelijks leven praktisch. Maar ook speciaalzaken, horeca en leisureconcepten dragen bij aan de aantrekkelijkheid van een gebied. Ze zorgen voor levendigheid, ontmoeting en verblijfskwaliteit.
Juist daarom zien we dat gemeenten en ontwikkelaars steeds vaker investeren in voorzieningen en winkelclusters rondom nieuwe woonwijken. Amsterdam noemt bijvoorbeeld expliciet investeringen in retail, voorzieningen en cultuur als onderdeel van haar strategie voor toekomstige gebiedsontwikkeling.
Voor winkelcentra betekent dit een belangrijke verschuiving. Zij zijn niet langer uitsluitend plekken om boodschappen te doen, maar fungeren steeds meer als het sociale hart van een wijk of stadsdeel.
Branchevereniging Kern is één van de pleitbezorgers van de multifunctionele stadsontwikkeling. Zij zijn afkomstig uit de wereld van retailvastgoed, maar focussen steeds meer op mixed use concepten waarbij de retail een rol speelt als economische drager en het verlevendigen van een leefomgeving.
Van leefkwaliteit naar belevingskwaliteit
De volgende stap gaat nog verder. Bewoners zoeken niet alleen gemak, maar ook identiteit en beleving. Een aantrekkelijke boulevard, een lokaal foodconcept, een evenementenplein of een culturele voorziening kan bepalend zijn voor de waardering van een woongebied.
Succesvolle projecten combineren daarom woningen met plekken waar mensen elkaar ontmoeten. Voorbeelden van mixed-use ontwikkelingen laten zien dat juist de combinatie van wonen, retail, horeca, openbare ruimte en recreatieve voorzieningen leidt tot levendige buurten met een sterke eigen identiteit.
Dat maakt ook de rol van leisure steeds belangrijker. Denk aan sportvoorzieningen, speelplekken, cultuur, horeca, stadsparken en kleinschalige recreatie. Zij dragen niet direct bij aan het aantal woningen, maar wel aan de aantrekkelijkheid van het gebied.
De nieuwe opgave
De woningbouwopgave blijft enorm. Maar de vraag voor ontwikkelaars, gemeenten en beleggers wordt steeds vaker: bouwen we een woonwijk of bouwen we een gemeenschap?
De toekomstige winnaar is waarschijnlijk niet het gebied met de meeste woningen per hectare, maar het gebied waar bewoners het prettigst kunnen leven. En dat vraagt om meer dan woningen alleen. Het vraagt om een slimme mix van wonen, werken, winkelen, ontmoeten en beleven.
Misschien zou de centrale vraag op PROVADA daarom niet moeten zijn hoeveel woningen er worden gebouwd, maar hoe compleet de leefomgeving wordt die eromheen ontstaat. Want uiteindelijk kiezen mensen niet alleen een huis. Ze kiezen een manier van leven.
