Studenten geven Rotterdamse Lijnbaan nieuwe allure met lichtprojecties
De Lijnbaan is een iconisch winkelgebied in het centrum van Rotterdam. Al meer dan zeventig jaar trekt het bezoekers van ver buiten de stad. De gemeente Rotterdam, ondernemersvereniging BIZ Rotterdam Centrum en onderzoekers en studenten van Hogeschool Inholland sloten de handen ineen om het gebied nog wat aangenamer te maken voor een breed publiek. Het multidisciplinaire project levert (prijswinnende) resultaten op.
“De Lijnbaan is revolutionair”, zegt Manuel López, docent-onderzoeker bij het lectoraat Gebouwde Omgeving. “Het is gebouwd volgens de principes van het modernisme en het was het eerste autovrije winkelgebied ter wereld. Inmiddels staat het symbool voor de wederopbouw van Rotterdam. Een echt rijksmonument.”
Moties gemeenteraad
Rijksmonumenten verdienen soms extra aandacht om een trekpleister te blijven. Dat vond ook de Rotterdamse gemeenteraad, die in 2023 enkele moties aannam om de Lijnbaan een aangenamer gebied te maken voor een breed publiek. “Een van de moties riep op om hiervoor studenten in te schakelen”, zegt Maurits Janmaat, accounthouder van de gemeentelijke afdeling Wijkveiligheid.
Specialisme Inholland
Maurits nam contact op met Manuel. “Wij hebben eerder projecten samen gedaan en ik weet dat Manuel en Inholland gespecialiseerd zijn in de vraag hoe de inrichting van de openbare ruimte effect heeft op de veiligheidsbeleving van mensen. Bovendien geef ik als gemeente studenten graag de gelegenheid om zich verder te ontwikkelen door een praktijkgericht onderzoeksproject.”
Vanuit meerdere disciplines
In september 2023 ging het project van start. Tientallen derde- en vierdejaarsstudenten Integrale Veiligheidskunde kregen de opdracht om in groepjes interventies te ontwikkelen om het veiligheidsgevoel en de sfeer in het Lijnbaangebied te verbeteren. Ook BIZ Rotterdam Centrum, een vereniging van winkel- en horecaondernemers en vastgoedeigenaren, is betrokken bij het project. “Studenten liepen hier rond en spraken met verschillende ondernemers”, zegt Pauline Buurma, directeur van BIZ Rotterdam Centrum. “Ze sloten ook aan bij gesprekken over veiligheid die wij met de betrokkenen in het gebied voeren.”
Zestien verbetervoorstellen
Manuel begeleidt de studenten en voedt hen met zijn kennis over nudging: hoe kun je mensen op een subtiele manier verleiden tot positief gedrag? Zo heeft hij jaren geleden een handboek geschreven over veilig ontwerp en beheer, waarbij het draait om goede zichtbaarheid, eenduidigheid van functies, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van ruimten. “In totaal leverden de studentengroepen zestien voorstellen voor interventies op”, zegt hij. De moeilijkheid was dat de Lijnbaan een rijksmonument is, waaraan je dus weinig mag veranderen. “De meeste stelden dan ook voor om lichtprojecties in te zetten.”
Ontwerpen voor lichtprojecties
Na de voorstellen van begin dit jaar ging meteen de tweede fase van het project in. Afstudeerders en onderzoekers van het lectoraat Gebouwde Omgeving werken sinds februari de meest veelbelovende voorstellen verder uit. Zo maakte Manuel zelf ontwerpen voor de lichtprojecties. “Het zijn vrouwengezichten in art deco-stijl met veel groen en vogels om de historische context van de Lijnbaan te verbeelden.”
Multidisciplinair project
“Interessant is het multidisciplinaire karakter van het project”, vindt Manuel. “Dat komt bijvoorbeeld naar voren in de brede betrokkenheid van ons domein Techniek, Ontwerpen en Informatica: in een digitale omgeving maken we de Lijnbaan na, zodat we het effect van interventies kunnen testen door mensen met een VR-bril er virtueel te laten rondlopen. Daarnaast doen studenten Landscape and Environment Management onderzoek naar meer groen in het winkelgebied. En vanuit het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam doen studenten onderzoek naar placemaking: hoe kunnen we het Lijnbaangebied nog aantrekkelijker maken?”
Interventies echt uitvoeren
De lichtprojecties, de ideeën om meer groen te plaatsen op de luifels van de Lijnbaan: Pauline is blij met de voorstellen van de studenten. “Ik vind het ook hartstikke leuk om met hen samen te werken, ze te helpen en te prikkelen. Fijn is ook dat ze zelf een belangrijke doelgroep zijn in het winkelgebied en dus kunnen zien wat succesvol kan zijn. Helemaal mooi is dat de gemeente de intentie heeft ondertekend om enkele interventies ook uit te voeren.”
Student Safety Award
“Het voorstel van studenten voor de art deco-lichtprojecties gaan we echt gebruiken. Tijdelijk, als proef”, zegt Maurits. En dat is niet voor niets, want het gaat om een prijswinnend voorstel: de studenten Integrale Veiligheidskunde die dit voorstel het beste wisten uit te werken, ontvingen hiervoor op 21 mei uit handen van burgemeester Ahmed Aboutaleb de Student Safety Award. “Inholland gaat onderzoeken hoe de lichtprojecties op de Korte Lijnbaan uitpakken”, vertelt Maurits verder. “Wie weet is dat aanleiding voor ons om ook op andere plekken in de stad projecties in te gaan zetten.”
Bron en meer informatie: www.inholland.nl
