De kracht van verbinding gedemonstreerd bij herontwikkeling Stadshart Amstelveen

Natuurlijk moet je als ontwikkelaar van een winkelgebied samenwerken als je van start gaat met een groot herinrichtingstraject. Bij Stadshart Amstelveen, volop in ontwikkeling, blijkt dat je nog een stap extra moet zetten; op zoek naar verbinding. Tijdens een kennissessie, georganiseerd door Kern en De Nieuwe Winkelstraat (DNWS), werd ingezoomd op diverse aspecten van verbinding bij de herontwikkeling van een stadscentrum / winkelgebied.

Bij de herontwikkeling van Stadshart Amstelveen zijn (veel) meer partijen betrokken dan de traditionele gemeente, projectwikkelaar en retailers. Ook bewoners en cultuursector spelen een belangrijke rol en er werd ook gekeken naar de rol van Amstelveen in de Metropoolregio Amsterdam (vooral belangrijk i.v.m. de logistieke processen.)

Urgentie en verbinding

De herontwikkeling van Stadshart Amstelveen heeft een lastig voortraject gekend. De afgelopen tien jaar werden er meerdere plannen gemaakt, die uiteindelijk de eindstreep niet haalden. Ondertussen gleed het centrum af van een ‘voorbeeldproject voor winkelgebieden’, naar een centrum met de nodige veroudering en terugloop in winkelbezoek.

Frits Vloon, programmamanager van Stadshart Amstelveen benoemde het ‘wegblijven van bezoekers’ als de belangrijkste trigger om de aanpak van dit project te wijzigen: “Gemeente en vastgoedpartijen presenteerden elkaar voorheen rapporten met mooie plannen – die vervolgens kritisch werden beoordeeld. Bij het huidige concept zijn we vanaf het begin samen gaan zitten om tot één plan te komen. We hebben daardoor echt verbinding gevonden om met alle betrokken partijen een plan te maken waar iedereen achter stond. Vooral de diverse workshops vond ik een goed (en intensief) instrument om onderdelen van de plannen op papier te krijgen. Door deze opzet konden ook allerlei andere stakeholders, zoals bijvoorbeeld de bewoners en marktkooplui, al in een vroeg stadium meedenken.”

Vastgoed en de verbinding met haar huuurders

Unibail Rodamco Westfield (URW) is veruit de belangrijkste vastgoedpartij voor de retail in Stadshart Amstelveen. Sydney Koster zoomde tijdens zijn presentatie in op de belangrijke verbinding van de vastgoedpartij met hun huurders. Dat begint al door de verschillende soorten van huurders te erkennen.

Voor dit soort grote projecten zijn publiekstrekkers (Flagships) natuurlijk van groot belang. In de oude situatie waren er te weinig units die een wat grotere partij de ruimte konden bieden om zich te vestigen. Daar is bij de nieuwe plannen wel goed rekening mee gehouden.
Koster benoemt ook het grote belang van de ‘Local Heroes’ voor het totaalaanbod: “Dat zijn vaak familiebedrijven die al decennia in de stad zijn gevestigd. Zij zorgen vaak voor de broodnodige variatie in het winkelbestand. Wij zien hen ook als de belangrijkste ambassadeurs voor het winkelgebied.
Natuurlijk kun je niet om de traditionals (veelal de bekende ketens.) heen bij de inrichting van een winkelgebied. Voor ons zijn dat zekerheden waar je op kunt bouwen. Bezoekers verwachten ook een HEMA en een Kruidvat.
De segmenten horeca en leisure zijn nog niet erg dominant, maar dit is wel een categorie die heel sterk groeit (binnen al onze winkelgebieden.)

Bij Stadshart Amstelveen zet URW een stapje extra voor de huurders door mee te denken over hun uitstraling in het geheel. Koster: “De winkelpuien zijn voor het van groot belang om klanten naar binnen te trekken en hun imago te tonen. Wij werken er actief aan mee om de uitstraling van die puien te verbeteren en aan te passen aan de wensen van de huurder (de straatkant is onze verantwoordelijkheid)

Winkelgebieden als plekken van verbinding

Ook de insteek van sociologe Evelien Tonkens zet aan tot een andere manier om naar een winkelgebied te kijken. Zij betoogt: “Veel plekken waar mensen in het verleden samen kwamen om andere te ontmoeten zijn in verval geraakt. Denk bijvoorbeeld aan kerkgemeenschappen of het buurthuis. Winkelgebieden zijn plekken waar mensen op een natuurlijk manier samen komen. Zij zouden de rol van plek om te ontmoeten en verbinden voor een del kunnen overnemen.”

“Maar dat gaat niet vanzelf”, voegt Tonkens daar aan toe. “Samenkomen leidt niet automatisch tot verbinding, blijkt uit de sociologische theorie. Maar je kunt wel keuzes maken binnen projecten om de vebindende rol te stimuleren. De theorie (Norbert Elias) noemt vier factoren die bijdragen aan een plek als verbindende locatie:

Samenwerking (iets samen doen)
Gedeeld doel (elkaar nodig hebben)
Gelijke status (kan ook alleen gelden in een specifieke situatie – b.v. een spelvorm)
Steun van autoriteit (die de huisregels / wetten maakt en handhaaft.)”

Dit is deel 1 van het verslag (thema ‘verbinding’) van de KERN / DNWS bijeenkomst. Binnenkort volgt nog:

Een rondleiding door Stadshart Amstelveen – met toelichting over de plannen
Een stadshart (retail) met een ziel – met o.a. een bijdrage door Dille & Kamille

Met dank een (organisatie van deze kennisochtend: